{"id":33650,"date":"2025-02-23T06:38:34","date_gmt":"2025-02-23T05:38:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/?p=33650"},"modified":"2025-02-23T06:38:34","modified_gmt":"2025-02-23T05:38:34","slug":"33650","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/2025\/02\/23\/33650\/","title":{"rendered":""},"content":{"rendered":"<p><a class=\"header-image\" title=\"Estudiar F\u00edsica\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/\" rel=\"home\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/cropped-cabecera2.jpg\" alt=\"\" width=\"1140\" height=\"149\" \/><\/a><\/p>\n<div class=\"main\">\n<div class=\"main-content\">\n<article id=\"post-4734\" class=\"post-4734 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-carrera category-electromagnetismo category-fisica category-fisica-cuantica category-particulas category-termodinamica\">\n<blockquote>\n<h1 class=\"title\" style=\"text-align: justify;\">La mec\u00e1nica estad\u00edstica: fundamentos, <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a> de Boltzmann, sistemas micro-can\u00f3nico, can\u00f3nico y macrocan\u00f3nico, <a href=\"#\" onclick=\"referencia('fermion',event); return false;\">fermiones<\/a> y <a href=\"#\" onclick=\"referencia('bosones',event); return false;\">bosones<\/a>, gases ideales y la cat\u00e1strofe ultravioleta.<\/h1>\n<\/blockquote>\n<div class=\"postmetadata\"><\/div>\n<section class=\"entry\"><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/boltzmann.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-4815 size-medium\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/boltzmann.jpg?w=221&amp;h=300\" sizes=\"(max-width: 221px) 100vw, 221px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/boltzmann.jpg?w=221 221w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/boltzmann.jpg?w=442 442w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/boltzmann.jpg?w=111 111w\" alt=\"Boltzmann\" width=\"221\" height=\"300\" data-attachment-id=\"4815\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/boltzmann\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/boltzmann.jpg\" data-orig-size=\"640,868\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Boltzmann\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/boltzmann.jpg?w=221\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/boltzmann.jpg?w=639\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Con demasiada frecuencia sucede que un sistema (no necesariamente f\u00edsico) depende de demasiadas variables que escapan a nuestro control. No solo de manejarlas sino de medirlas de forma continua. Sin embargo, en much\u00edsimos casos es posible analizar el sistema en su conjunto sin necesidad de saber qu\u00e9 hace cada uno de sus componentes por separado. Ejemplos pr\u00e1cticos de esto ser\u00edan la climatolog\u00eda, las predicciones en bolsa o las tiradas de monedas prolongadas en el tiempo. Sobre la aplicaci\u00f3n de estos conceptos al an\u00e1lisis de personas recomiendo el libro \u00ab<a title=\"\u201cEl \u00c1tomo Social\u201d, Mark Buchanan\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.wordpress.com\/2012\/02\/16\/el-atomo-social-mark-buchanan\/\">El \u00e1tomo social<\/a>\u00ab, sobre el que ya escrib\u00ed en su momento.<\/p>\n<p>En esta entrada veremos como, fundamentalmente gracias al f\u00edsico Ludwig Boltzmann, a finales del siglo XIX fuimos capaces de relacionar lo microsc\u00f3pico con lo macrosc\u00f3pico y corroborar que las leyes de la naturaleza son coherentes a diferentes escalas.<\/p>\n<p>Fundamentos de la mec\u00e1nica estad\u00edstica (cu\u00e1ntica):<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Debido a nuestra incapacidad de medici\u00f3n, t\u00edpicamente cuando analizamos una part\u00edcula en un\u00a0<a title=\"El formalismo de Dirac y el principio de incertidumbre de Heisenberg.\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.wordpress.com\/2013\/12\/28\/el-formalismo-de-dirac-y-el-principio-de-incertidumbre-de-heisenberg\/\">estado<\/a>\u00a0<strong>\u03c8<\/strong>\u00a0en realidad no se encuentra con rigor un estado concreto dado por las ecuaciones que la rigen, sino en una combinaci\u00f3n de\u00a0<strong>\u03a9<\/strong>\u00a0estados\u00a0<strong>\u03c8i<\/strong>\u00a0combinados mediante coeficientes\u00a0<strong>ck<\/strong>\u00a0en principio\u00a0<a title=\"N\u00fameros Complejos: Ecuaci\u00f3n de Euler y Teorema Fundamental del \u00e1lgebra.\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.wordpress.com\/2008\/10\/21\/metodos-matematicos-i-5-numeros-complejos-ecuacion-de-euler-forma-exponencial-compleja-raices-logaritmos-senoscosenos-hiperbolicos-y-teorema-fundamental-del-algebra\/\">complejos<\/a>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/mezcla.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4736\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/mezcla.png?w=639\" alt=\"Mezcla\" data-attachment-id=\"4736\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/mezcla\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/mezcla.png\" data-orig-size=\"150,76\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Mezcla\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/mezcla.png?w=150\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/mezcla.png?w=150\" \/><\/a><\/p>\n<p>Si los estados son independientes, no deber\u00eda haber cruces entre ellos. Es decir, que el cruce entre dos estados iguales dar\u00eda como resultado <strong>1<\/strong>, y entre dos estados diferentes dar\u00eda como resultado\u00a0<strong>0<\/strong>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ortogonalidad1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4737\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ortogonalidad1.png?w=639\" alt=\"Ortogonalidad\" data-attachment-id=\"4737\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/ortogonalidad-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ortogonalidad1.png\" data-orig-size=\"122,29\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Ortogonalidad\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ortogonalidad1.png?w=122\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ortogonalidad1.png?w=122\" \/><\/a><\/p>\n<p>Los coeficientes\u00a0<strong>ck<\/strong>, por su parte, deben ser tales que la probabilidad neta del estado\u00a0<strong>\u03c8<\/strong>\u00a0sea 1:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4738\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 552px) 100vw, 552px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n.png 552w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n.png?w=150&amp;h=43 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n.png?w=300&amp;h=87 300w\" alt=\"Normalizaci\u00f3n\" data-attachment-id=\"4738\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/normalizacion\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n.png\" data-orig-size=\"552,160\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Normalizaci\u00f3n\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n.png?w=552\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">De esta \u00faltima l\u00ednea se deduce que el m\u00f3dulo cuadrado de\u00a0<strong>ci<\/strong>\u00a0representa la probabilidad\u00a0<strong>Pi<\/strong>\u00a0de que el estado de la part\u00edcula sea el estado\u00a0<strong>\u03c8i<\/strong>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n-2.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4739\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n-2.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 321px) 100vw, 321px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n-2.png 321w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n-2.png?w=150&amp;h=54 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n-2.png?w=300&amp;h=108 300w\" alt=\"Normalizaci\u00f3n 2\" data-attachment-id=\"4739\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/normalizacion-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n-2.png\" data-orig-size=\"321,116\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Normalizaci\u00f3n 2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n-2.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/normalizacic3b3n-2.png?w=321\" \/><\/a><\/p>\n<p>Supongamos ahora que tenemos un observable\u00a0<strong>A<\/strong>\u00a0tal que actuando sobre el estado\u00a0<strong>\u03c8i<\/strong>\u00a0de lugar al n\u00famero\u00a0<strong>Ai<\/strong>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/autovalor.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4740\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/autovalor.png?w=639\" alt=\"Autovalor\" data-attachment-id=\"4740\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/autovalor-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/autovalor.png\" data-orig-size=\"147,27\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Autovalor\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/autovalor.png?w=147\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/autovalor.png?w=147\" \/><\/a><\/p>\n<p>Su valor medio ser\u00e1, obviamente:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/media.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4741\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/media.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 429px) 100vw, 429px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/media.png 429w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/media.png?w=150&amp;h=27 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/media.png?w=300&amp;h=54 300w\" alt=\"Media\" data-attachment-id=\"4741\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/media-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/media.png\" data-orig-size=\"429,77\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Media\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/media.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/media.png?w=429\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Es decir, dado un observable\u00a0<strong>A<\/strong>, que en el estado\u00a0<strong>\u03c8i<\/strong>\u00a0se manifiesta con valor\u00a0<strong>Ai<\/strong>, su valor esperable es la suma de los valores\u00a0<strong>Ai<\/strong>\u00a0multiplicados por la probabilidad\u00a0<strong>Pi<\/strong>\u00a0de que tenga lugar el estado asociado. Una\u00a0<a title=\"An\u00e1lisis Estad\u00edstico: Poblaci\u00f3n, Muestra, Medidas de Centralizaci\u00f3n, Dispersi\u00f3n, Asimetr\u00eda y Apuntamiento, Moda, Mediana, Rango Intercuart\u00edlico, Media Aritm\u00e9tica, Geom\u00e9trica, Cuadr\u00e1tica y Arm\u00f3nica, Coeficiente de Pearson, Covarianza, Momentos y Varianza Generalizada.\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.wordpress.com\/2009\/03\/23\/tratamiento-de-datos-fisicos-1-analisis-estadistico-poblacion-muestra-medidas-de-centralizacion-dispersion-asimetria-y-apuntamiento-moda-mediana-rango-intercuartilico-media-aritmetica-geo\/\">media<\/a>\u00a0de toda la vida.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">As\u00ed pues, si no conocemos exactamente cu\u00e1l es el estado\u00a0<strong>\u03c8i<\/strong>\u00a0de una part\u00edcula, pero conocemos la probabilidad de que se de dicho estado, es perfectamente posible analizar los observables del sistema sin necesidad de hacer un estudio detallado de qu\u00e9 est\u00e1 haciendo este en cada instante.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En este ejemplo hemos dicho que\u00a0<strong>\u03c8<\/strong>\u00a0ser\u00eda el estado de una part\u00edcula, pero los mismos conceptos y en los mismos t\u00e9rminos ser\u00edan aplicables a todo un conjunto de part\u00edculas, ya que el concepto de \u00abestado\u00bb es lo suficientemente global.<\/p>\n<p><strong>Entrop\u00eda de Boltzmann:<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/photos1.blogger.com\/blogger2\/8150\/2477\/1600\/Formula_entrop.gif\" alt=\"La bella teoria: Universo hologr\u00e1fico\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Para relacionar los conceptos de la\u00a0<a title=\"Fundamentos de la Termodin\u00e1mica: Temperatura experimental, Termodin\u00e1mica, Principio cero, Variables intensivas y extensivas, Trabajo adiab\u00e1tico, Primer principio, Rendimiento, Ciclo y Teorema de Carnot, Entrop\u00eda, Segundo principio, Potenciales termodin\u00e1micos, Tercer principio.\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.wordpress.com\/2011\/06\/02\/fundamentos-de-la-termodinamica-temperatura-experimental-termodinamica-principio-cero-variables-intensivas-y-extensivas-trabajo-adiabatico-primer-principio-rendimiento-ciclo-y-teorema-de-carno\/\">termodin\u00e1mica<\/a>\u00a0cl\u00e1sica con los de la f\u00edsica de sus constituyentes, Boltzmann plante\u00f3 que la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a>\u00a0<strong>S<\/strong>\u00a0era un medidor del grado de desconocimiento que tenemos de un sistema, defini\u00e9ndola del siguiente modo:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-k.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4742\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-k.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 204px) 100vw, 204px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-k.png 204w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-k.png?w=150&amp;h=56 150w\" alt=\"Entrop\u00eda k\" data-attachment-id=\"4742\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/entropia-k\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-k.png\" data-orig-size=\"204,76\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Entrop\u00eda k\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-k.png?w=204\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-k.png?w=204\" \/><\/a><\/p>\n<p>Aqu\u00ed\u00a0<strong>k<\/strong>\u00a0es la constante de Boltzmann:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/constante-boltzmann.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4743\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/constante-boltzmann.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 177px) 100vw, 177px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/constante-boltzmann.png 177w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/constante-boltzmann.png?w=150&amp;h=45 150w\" alt=\"Constante Boltzmann\" data-attachment-id=\"4743\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/constante-boltzmann\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/constante-boltzmann.png\" data-orig-size=\"177,53\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Constante Boltzmann\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/constante-boltzmann.png?w=177\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/constante-boltzmann.png?w=177\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y, por supuesto, la haremos igual a\u00a0<strong>1<\/strong>\u00a0para simplificar las cuentas, de forma acorde con la filosof\u00eda del uso de\u00a0<a title=\"Los sistemas de unidades geom\u00e9trico, natural y de Planck.\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.wordpress.com\/2013\/08\/25\/los-sistemas-de-unidades-geometrico-natural-y-de-planck\/\">unidades naturales<\/a>. Esto implicar\u00e1 que para nosotros la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a> no tenga unidades, y que la temperatura tenga unidades de energ\u00eda.<\/p>\n<p>Queda por tanto la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a> de Boltzmann del siguiente modo:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4744\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 189px) 100vw, 189px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada.png 189w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada.png?w=150&amp;h=60 150w\" alt=\"Entrop\u00eda\" data-attachment-id=\"4744\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/entropia-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada.png\" data-orig-size=\"189,75\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Entrop\u00eda\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada.png?w=189\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada.png?w=189\" \/><\/a><\/p>\n<p>Cabe destacar que siempre ser\u00e1 positiva, dado que las probabilidades son menores que la unidad, y los logaritmos de n\u00fameros menores que\u00a0<strong>1<\/strong>\u00a0son negativos, con lo que contrarrestan el signo negativo del principio.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00bfQu\u00e9 se tra\u00eda Boltzmann entre manos cuanto plante\u00f3 esto? Bien, pues a parte de haber razonado que pasar\u00edan las cosas que expondremos a lo largo de esta entrada, le pareci\u00f3 una buena forma de medir el desorden que la termodin\u00e1mica. El m\u00f3dulo del logaritmo ser\u00e1 tanto m\u00e1s grande cuanto menor sea la probabilidad de que se de un estado, de modo que si en un sistema hay un mont\u00f3n de estados poco probables la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a> se dispara. Son por tanto directamente m\u00e1s entr\u00f3picos todos los sistemas con mayor n\u00famero de posibles estados. Cuando el n\u00famero de estados es\u00a0<strong>1<\/strong>, \u00a0la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a> da\u00a0<strong>0<\/strong>\u00a0necesariamente.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uno podr\u00eda plantearse que aunque el logaritmo aumente la probabilidad que lo multiplica disminuye, pero el logaritmo marca m\u00e1s tendencia, ya que es asint\u00f3ticamente infinito en las proximidades de\u00a0<strong>0<\/strong>.<\/p>\n<p>Sistema aislado micro-can\u00f3nico:<\/p>\n<p>Supongamos que tenemos un sistema aislado, es decir, que no intercambia absolutamente nada con el exterior, en el cual todos sus componentes pueden redistribuirse como quieran.\u00a0Si el n\u00famero de posibles estados totales del sistema es\u00a0<strong>\u03a9<\/strong>, entonces podemos definir\u00a0<strong>C<\/strong>\u00a0como el logaritmo de dicho n\u00famero:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/c-microc.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4745\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/c-microc.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 260px) 100vw, 260px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/c-microc.png 260w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/c-microc.png?w=150&amp;h=42 150w\" alt=\"C microc\" data-attachment-id=\"4745\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/c-microc\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/c-microc.png\" data-orig-size=\"260,73\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"C microc\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/c-microc.png?w=260\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/c-microc.png?w=260\" \/><\/a><\/p>\n<p>En el \u00faltimo paso multiplicamos por la suma de probabilidades, que da siempre\u00a0<strong>1<\/strong>, por conveniencia.<\/p>\n<p>Boltzmann impuso que en este sistema la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a> ser\u00eda igual a dicho logaritmo:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/microc.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4746\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/microc.png?w=639\" alt=\"Microc\" data-attachment-id=\"4746\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/microc\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/microc.png\" data-orig-size=\"58,23\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Microc\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/microc.png?w=58\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/microc.png?w=58\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y de aqu\u00ed se despeja, teniendo en cuenta la definici\u00f3n de <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a> de Boltzmann, que solo implica suponer que la probabilidad de que se de un estado cualquiera\u00a0<strong>\u03c8i<\/strong>\u00a0es la inversa del n\u00famero de estados posibles. La ley de Bayes b\u00e1sica de la estad\u00edstica.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-microc.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4747\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-microc.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 297px) 100vw, 297px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-microc.png 297w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-microc.png?w=150&amp;h=88 150w\" alt=\"Probabilidad microc\" data-attachment-id=\"4747\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/probabilidad-microc\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-microc.png\" data-orig-size=\"297,174\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Probabilidad microc\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-microc.png?w=297\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-microc.png?w=297\" \/><\/a><\/p>\n<p>Resulta obvio que esto es respetuoso con que la suma de todas las probabilidades es 1:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidades.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4748\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidades.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 209px) 100vw, 209px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidades.png 209w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidades.png?w=150&amp;h=55 150w\" alt=\"Probabilidades\" data-attachment-id=\"4748\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/probabilidades\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidades.png\" data-orig-size=\"209,76\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Probabilidades\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidades.png?w=209\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidades.png?w=209\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">As\u00ed que ya tenemos un poco m\u00e1s justificada la ecuaci\u00f3n entr\u00f3pica de Boltzmann. Incluso podemos justificarla al rev\u00e9s: si la probabilidad neta de un sistema es\u00a0<strong>1<\/strong>, la probabilidad de todos los estados del sistema es la misma, y damos por hecho que la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a> de un sistema es el logaritmo de su n\u00famero de estados posibles, entonces necesariamente la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a> de Boltzmann es correcta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Por supuesto, hasta aqu\u00ed solo tenemos juego te\u00f3rico. Para convencernos de que esto es acorde con la realidad al 100% hay que avanzar m\u00e1s.<\/p>\n<p>Sistema cerrado can\u00f3nico:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La termodin\u00e1mica dice que un sistema cerrado es aquel que intercambia energ\u00eda pero no materia. Esto sabemos que es absurdo desde el momento en que toda la energ\u00eda es portada por part\u00edculas, pero bueno, podemos resumirlo en que se conserva el n\u00famero de part\u00edculas que en un instante dado forman parte del sistema, y estas adem\u00e1s no mutan.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Supongamos que nuestro sistema cerrado est\u00e1 en contacto con otro mucho m\u00e1s grande, tambi\u00e9n cerrado, con una temperatura\u00a0<strong>T<\/strong>. La termodin\u00e1mica nos dice que ambos sistemas acabar\u00e1n teniendo dicha temperatura\u00a0<strong>T<\/strong>\u00a0bajo la hip\u00f3tesis de que nuestro sistema apenas afecta al grande, al que llamaremos foco. El foco tiene permiso para variar la energ\u00eda, y la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a> de nuestro sistema, adem\u00e1s.<\/p>\n<p>La temperatura es definida cl\u00e1sicamente como la derivada de la energ\u00eda respecto a la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/temperatura.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4750\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/temperatura.png?w=639\" alt=\"Temperatura\" data-attachment-id=\"4750\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/temperatura\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/temperatura.png\" data-orig-size=\"70,28\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Temperatura\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/temperatura.png?w=70\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/temperatura.png?w=70\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">As\u00ed pues, cuando se da el equilibrio t\u00e9rmico y la temperatura es constante, la energ\u00eda y la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a> se pueden relacionar mediante una ecuaci\u00f3n lineal de la forma:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-c.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4751\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-c.png?w=639\" alt=\"Energ\u00eda c\" data-attachment-id=\"4751\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/energia-c\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-c.png\" data-orig-size=\"130,26\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Energ\u00eda c\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-c.png?w=130\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-c.png?w=130\" \/><\/a><\/p>\n<p>Elegimos definir as\u00ed\u00a0<strong>C<\/strong>\u00a0por conveniencia, y por m\u00e1s conveniencia a\u00fan la relacionamos con otra constante\u00a0<strong>Z<\/strong>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/c-c.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4752\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/c-c.png?w=639\" alt=\"C c\" data-attachment-id=\"4752\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/c-c\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/c-c.png\" data-orig-size=\"107,27\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"C c\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/c-c.png?w=107\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/c-c.png?w=107\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A partir de la ecuaci\u00f3n para la energ\u00eda, se deduce la probabilidad de que se de un estado concreto en el sistema can\u00f3nico seg\u00fan\u00a0<strong>Z<\/strong>, la energ\u00eda\u00a0<strong>Ei<\/strong>\u00a0del estado y la temperatura\u00a0<strong>T<\/strong>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-c.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4753\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-c.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 286px) 100vw, 286px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-c.png 286w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-c.png?w=150&amp;h=79 150w\" alt=\"Probabilidad c\" data-attachment-id=\"4753\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/probabilidad-c\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-c.png\" data-orig-size=\"286,151\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Probabilidad c\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-c.png?w=286\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-c.png?w=286\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Un estado es tanto menos probable cuanta m\u00e1s energ\u00eda requiera, pero tambi\u00e9n ser\u00e1 m\u00e1s probable cuanto mayor sea la temperatura del sistema. En particular, a temperatura infinita todos los estados son equiprobables: al sistema le da absolutamente igual cualquier consideraci\u00f3n energ\u00e9tica.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Imponer que todas las probabilidades sumen\u00a0<strong>1<\/strong>\u00a0permite conocer exactamente que\u00a0<strong>Z<\/strong>\u00a0es la suma de los factores exponenciales de Boltzmann de todos los estados:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4754\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 315px) 100vw, 315px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z.png 315w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z.png?w=150&amp;h=79 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z.png?w=300&amp;h=157 300w\" alt=\"Z\" data-attachment-id=\"4754\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/z\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z.png\" data-orig-size=\"315,165\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Z\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z.png?w=315\" \/><\/a><\/p>\n<p>A\u00a0<strong>Z<\/strong>\u00a0se la conoce como la\u00a0funci\u00f3n de partici\u00f3n\u00a0(de probabilidad)\u00a0can\u00f3nica, pero como lleva menos tiempo y letras nos referiremos a ella simplemente como\u00a0<strong>Z<\/strong>.<\/p>\n<p>La derivada respecto a la temperatura del logaritmo de\u00a0<strong>Z<\/strong>\u00a0permite obtener la energ\u00eda media del sistema:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4755\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 514px) 100vw, 514px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media.png 514w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media.png?w=150&amp;h=21 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media.png?w=300&amp;h=41 300w\" alt=\"Energ\u00eda media\" data-attachment-id=\"4755\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/energia-media\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media.png\" data-orig-size=\"514,71\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Energ\u00eda media\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media.png?w=514\" \/><\/a><\/p>\n<p>Por otra parte, si en vez del logaritmo a secas, hacemos la derivada de la temperatura por el logaritmo, obtenemos la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-c.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4756\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-c.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 532px) 100vw, 532px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-c.png 532w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-c.png?w=150&amp;h=15 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-c.png?w=300&amp;h=30 300w\" alt=\"Entrop\u00eda c\" data-attachment-id=\"4756\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/entropia-c\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-c.png\" data-orig-size=\"532,53\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Entrop\u00eda c\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-c.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-c.png?w=532\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00bfY seg\u00fan la termodin\u00e1mica, qu\u00e9 es aquello que derivado respecto a la temperatura con todo lo dem\u00e1s constante facilita la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a>? Pues al menos dos cosas: la energ\u00eda libre de Helmholtz\u00a0<strong>F<\/strong>\u00a0y la de Gibbs\u00a0<strong>G<\/strong>. Centr\u00e9monos ahora en la de Helmholtz:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/helmholtz.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4757\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/helmholtz.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 313px) 100vw, 313px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/helmholtz.png 313w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/helmholtz.png?w=150&amp;h=13 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/helmholtz.png?w=300&amp;h=26 300w\" alt=\"Helmholtz\" data-attachment-id=\"4757\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/helmholtz-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/helmholtz.png\" data-orig-size=\"313,27\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Helmholtz\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/helmholtz.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/helmholtz.png?w=313\" \/><\/a><\/p>\n<p>Como predice la teor\u00eda cl\u00e1sica, se cumple:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/derivada-helmholtz.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4758\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/derivada-helmholtz.png?w=639\" alt=\"Derivada helmholtz\" data-attachment-id=\"4758\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/derivada-helmholtz\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/derivada-helmholtz.png\" data-orig-size=\"83,26\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Derivada helmholtz\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/derivada-helmholtz.png?w=83\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/derivada-helmholtz.png?w=83\" \/><\/a><\/p>\n<p>Parece que las cosas van encajando, \u00bfno?<\/p>\n<p>Sistema abierto macro-can\u00f3nico:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Para concluir la fiesta, dejemos al sistema que intercambie tambi\u00e9n part\u00edculas. \u00bfPor qu\u00e9 no? La termodin\u00e1mica dice que en este caso la derivada de la energ\u00eda respecto al n\u00famero de part\u00edculas facilitar\u00e1 el potencial qu\u00edmico\u00a0<strong>\u03bc<\/strong>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4760\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico.png?w=639\" alt=\"Potencial qu\u00edmico\" data-attachment-id=\"4760\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/potencial-quimico\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico.png\" data-orig-size=\"70,26\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Potencial qu\u00edmico\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico.png?w=70\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico.png?w=70\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y el potencial qu\u00edmico de una part\u00edcula en equilibrio termodin\u00e1mico es constante, con lo que podemos ampliar la energ\u00eda can\u00f3nica para dar lugar a:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-macroc.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4761\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-macroc.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 188px) 100vw, 188px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-macroc.png 188w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-macroc.png?w=150&amp;h=24 150w\" alt=\"Energ\u00eda macroc\" data-attachment-id=\"4761\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/energia-macroc\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-macroc.png\" data-orig-size=\"188,30\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Energ\u00eda macroc\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-macroc.png?w=188\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-macroc.png?w=188\" \/><\/a><\/p>\n<p>En esta ocasi\u00f3n, relacionaremos\u00a0<strong>C<\/strong>\u00a0con otra constante\u00a0<strong>\u039e<\/strong>, a la que pod\u00e9is adivinar que acabaremos llamando funci\u00f3n de partici\u00f3n macro-can\u00f3nica:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4762\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e.png?w=639\" alt=\"E\" data-attachment-id=\"4762\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/e-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e.png\" data-orig-size=\"106,26\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"E\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e.png?w=106\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e.png?w=106\" \/><\/a><\/p>\n<p>Por el procedimiento habitual, obtenemos la probabilidad macro-can\u00f3nica:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-macroc1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-4766 size-full\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-macroc1.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 410px) 100vw, 410px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-macroc1.png 410w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-macroc1.png?w=150&amp;h=56 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-macroc1.png?w=300&amp;h=111 300w\" alt=\"\" data-attachment-id=\"4766\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/probabilidad-macroc-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-macroc1.png\" data-orig-size=\"410,152\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Probabilidad macroc\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-macroc1.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/probabilidad-macroc1.png?w=410\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Es muy parecida a la can\u00f3nica, salvando el hecho de que a la energ\u00eda disponible para un estado hay que restarle la energ\u00eda qu\u00edmica necesaria para producir las\u00a0<strong>ni<\/strong> part\u00edculas que requiere. Resulta obvio por tanto que para un estado macro-can\u00f3nico se cumple siempre:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fermi.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4764\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fermi.png?w=639\" alt=\"Energ\u00eda fermi\" data-attachment-id=\"4764\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/energia-fermi\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fermi.png\" data-orig-size=\"85,28\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Energ\u00eda fermi\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fermi.png?w=85\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fermi.png?w=85\" \/><\/a><\/p>\n<p>Por otra parte, aplicando el criterio de que las probabilidades sumen\u00a0<strong>1<\/strong>\u00a0se obtiene\u00a0<strong>\u039e<\/strong>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-21.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4767\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-21.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 154px) 100vw, 154px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-21.png 154w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-21.png?w=150&amp;h=73 150w\" alt=\"E 2\" data-attachment-id=\"4767\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/e-2-3\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-21.png\" data-orig-size=\"154,75\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"E 2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-21.png?w=154\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-21.png?w=154\" \/><\/a><\/p>\n<p>Derivando el logaritmo de\u00a0<strong>\u039e<\/strong>\u00a0respecto al potencial qu\u00edmico, se obtiene el n\u00famero medio de part\u00edculas del sistema:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico-medio.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4768\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico-medio.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 481px) 100vw, 481px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico-medio.png 481w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico-medio.png?w=150&amp;h=24 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico-medio.png?w=300&amp;h=49 300w\" alt=\"Potencial qu\u00edmico medio\" data-attachment-id=\"4768\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/potencial-quimico-medio\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico-medio.png\" data-orig-size=\"481,78\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Potencial qu\u00edmico medio\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico-medio.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/potencial-quc3admico-medio.png?w=481\" \/><\/a><\/p>\n<p>Y teniendo este, se puede derivar respecto a la temperatura para obtener una expresi\u00f3n para la energ\u00eda:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media-macroc.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4769\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media-macroc.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 519px) 100vw, 519px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media-macroc.png 519w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media-macroc.png?w=150&amp;h=22 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media-macroc.png?w=300&amp;h=43 300w\" alt=\"Energ\u00eda media macroc\" data-attachment-id=\"4769\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/energia-media-macroc\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media-macroc.png\" data-orig-size=\"519,75\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Energ\u00eda media macroc\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media-macroc.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-media-macroc.png?w=519\" \/><\/a><\/p>\n<p>La <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a>, por su parte, mantiene la misma expresi\u00f3n que en el caso can\u00f3nico:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-macric.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4770\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-macric.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 370px) 100vw, 370px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-macric.png 370w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-macric.png?w=150&amp;h=22 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-macric.png?w=300&amp;h=45 300w\" alt=\"Entrop\u00eda macric\" data-attachment-id=\"4770\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/entropia-macric\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-macric.png\" data-orig-size=\"370,55\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Entrop\u00eda macric\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-macric.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-macric.png?w=370\" \/><\/a><\/p>\n<p>Pero en este caso tratamos con el potencial de Gibbs:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gibbs.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4771\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gibbs.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 367px) 100vw, 367px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gibbs.png 367w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gibbs.png?w=150&amp;h=28 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gibbs.png?w=300&amp;h=56 300w\" alt=\"Gibbs\" data-attachment-id=\"4771\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/gibbs-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gibbs.png\" data-orig-size=\"367,68\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Gibbs\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gibbs.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gibbs.png?w=367\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Por \u00faltimo, cabe destacar que hay otras formas m\u00e1s rebuscadas, pero c\u00f3modas seg\u00fan el caso, de expresar la funci\u00f3n de partici\u00f3n macro-can\u00f3nica:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-31.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4773\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-31.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 504px) 100vw, 504px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-31.png 504w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-31.png?w=150&amp;h=46 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-31.png?w=300&amp;h=93 300w\" alt=\"E 3\" data-attachment-id=\"4773\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/e-3-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-31.png\" data-orig-size=\"504,156\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"E 3\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-31.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-31.png?w=504\" \/><\/a><\/p>\n<p>Aunque ponga iguales, no se deduce cada una de la anterior. Ve\u00e1moslas en detalle:<\/p>\n<ul>\n<li>La partici\u00f3n es\u00a0la suma del factor de Boltzmann de todos los estados.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">La partici\u00f3n es la suma de cada factor de Boltzmann de cada posible ordenaci\u00f3n\u00a0<strong>{ni}<\/strong>\u00a0de las part\u00edculas sumado para cada posible n\u00famero de part\u00edculas totales.\u00a0<strong>\u03b5i<\/strong>\u00a0es la energ\u00eda por part\u00edcula.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">La partici\u00f3n es el producto de los factores de Bolzmann de todos los estados individuales sumados para cada ordenaci\u00f3n de las part\u00edculas, sumadas para cada posible n\u00famero de part\u00edculas totales. Esta se deduce de la anterior, teniendo en cuenta que el exponente de la suma es el producto de exponentes.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">La partici\u00f3n es la suma de los factores de Boltzmann de todos los posibles n\u00fameros de part\u00edculas en un estado individual multiplicado por cada posible estado individual.\u00a0<strong>niM<\/strong>\u00a0es el\u00a0n\u00famero de ocupaci\u00f3n m\u00e1ximo\u00a0del estado\u00a0<strong>\u03c8i<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">La mejor forma de convencerse de que todas funcionan, en caso de duda, es ponerse a hacer cuentas con distintos sistemas. Lo omitir\u00e9 porque si no esto se extiende mucho.<\/p>\n<p>Fermiones y <a href=\"#\" onclick=\"referencia('bosones',event); return false;\">bosones<\/a>:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Supongamos que en un sistema dado cada estado individual solo puede darse para una part\u00edcula a la vez, como es el caso de las\u00a0part\u00edculas <a href=\"#\" onclick=\"referencia('fermion',event); return false;\">fermi\u00f3n<\/a>icas. El n\u00famero m\u00e1ximo de ocupaci\u00f3n en este caso ser\u00e1\u00a0<strong>1<\/strong>\u00a0y la funci\u00f3n de partici\u00f3n toma la forma:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-fermiones.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4774\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-fermiones.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 391px) 100vw, 391px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-fermiones.png 391w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-fermiones.png?w=150&amp;h=28 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-fermiones.png?w=300&amp;h=57 300w\" alt=\"E fermiones\" data-attachment-id=\"4774\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/e-fermiones\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-fermiones.png\" data-orig-size=\"391,74\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"E fermiones\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-fermiones.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-fermiones.png?w=391\" \/><\/a><\/p>\n<p>Lo \u00fanico que hemos hecho es sumar los dos posibles valores de\u00a0<strong>ni<\/strong>. A partir de aqu\u00ed podemos escribir el logaritmo de la partici\u00f3n teniendo en cuenta que el logaritmo de un producto es la suma de logaritmos:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/log-e-fermiones.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4775\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/log-e-fermiones.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 519px) 100vw, 519px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/log-e-fermiones.png 519w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/log-e-fermiones.png?w=150&amp;h=22 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/log-e-fermiones.png?w=300&amp;h=44 300w\" alt=\"log E fermiones\" data-attachment-id=\"4775\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/log-e-fermiones\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/log-e-fermiones.png\" data-orig-size=\"519,76\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"log E fermiones\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/log-e-fermiones.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/log-e-fermiones.png?w=519\" \/><\/a><\/p>\n<p>Y teniendo este podemos calcular el n\u00famero de part\u00edculas promedio:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4776\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 481px) 100vw, 481px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones.png 481w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones.png?w=150&amp;h=23 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones.png?w=300&amp;h=47 300w\" alt=\"Ocupaci\u00f3n fermiones\" data-attachment-id=\"4776\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/ocupacion-fermiones\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones.png\" data-orig-size=\"481,75\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Ocupaci\u00f3n fermiones\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones.png?w=481\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Como en cada caso los estados individuales son diferentes, no podemos hacer m\u00e1s. Lo que s\u00ed es posible es indicar que el n\u00famero de part\u00edculas en un estado\u00a0<strong>i<\/strong>\u00a0son, en promedio:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones-2.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4777\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones-2.png?w=639\" alt=\"Ocupaci\u00f3n fermiones 2\" data-attachment-id=\"4777\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/ocupacion-fermiones-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones-2.png\" data-orig-size=\"152,60\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Ocupaci\u00f3n fermiones 2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones-2.png?w=152\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-fermiones-2.png?w=152\" \/><\/a><\/p>\n<p>Cuando la energ\u00eda de un estado tiende a infinito, la cantidad de part\u00edculas promedio en \u00e9l es nula. Cuando la energ\u00eda es la que requiere el potencial qu\u00edmico, el n\u00famero de part\u00edculas promedio ser\u00e1 1\/2 (o hay una, o no hay ninguna). A temperatura infinita, todos los estados tendr\u00e1n en promedio media part\u00edcula. A temperatura nula o con energ\u00eda por debajo del potencial qu\u00edmico, los estados est\u00e1n vac\u00edos.<\/p>\n<p>En el caso de las\u00a0part\u00edculas bos\u00f3nicas, no hay n\u00famero de ocupaci\u00f3n m\u00e1ximo, con lo que la partici\u00f3n es:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4778\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 212px) 100vw, 212px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones.png 212w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones.png?w=150&amp;h=57 150w\" alt=\"E bosones\" data-attachment-id=\"4778\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/e-bosones\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones.png\" data-orig-size=\"212,80\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"E bosones\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones.png?w=212\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones.png?w=212\" \/><\/a><\/p>\n<p>La serie infinita que aparece se puede sumar teniendo en cuenta que es la serie de Taylor de una funci\u00f3n\u00a0<strong>f<\/strong>\u00a0conocida:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/taylor.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4779\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/taylor.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 254px) 100vw, 254px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/taylor.png 254w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/taylor.png?w=150&amp;h=118 150w\" alt=\"Taylor\" data-attachment-id=\"4779\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/taylor\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/taylor.png\" data-orig-size=\"254,199\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Taylor\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/taylor.png?w=254\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/taylor.png?w=254\" \/><\/a><\/p>\n<p>De modo que por analog\u00eda:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones-2.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4780\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones-2.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 208px) 100vw, 208px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones-2.png 208w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones-2.png?w=150&amp;h=54 150w\" alt=\"E bosones 2\" data-attachment-id=\"4780\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/e-bosones-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones-2.png\" data-orig-size=\"208,75\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"E bosones 2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones-2.png?w=208\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/e-bosones-2.png?w=208\" \/><\/a><\/p>\n<p>Y haciendo los mismos c\u00e1lculos que con los <a href=\"#\" onclick=\"referencia('fermion',event); return false;\">fermiones<\/a> llegamos a:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-bosones.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4781\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-bosones.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 547px) 100vw, 547px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-bosones.png 547w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-bosones.png?w=150&amp;h=63 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-bosones.png?w=300&amp;h=126 300w\" alt=\"Ocupaci\u00f3n bosones\" data-attachment-id=\"4781\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/ocupacion-bosones\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-bosones.png\" data-orig-size=\"547,230\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Ocupaci\u00f3n bosones\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-bosones.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ocupacic3b3n-bosones.png?w=547\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En este caso, que solo discrepa en un signo, de nuevo los estados de energ\u00eda infinita est\u00e1n vac\u00edos. Adem\u00e1s tampoco valen estados por debajo del potencial qu\u00edmico. Sin embargo, cuando la energ\u00eda es igual al potencial qu\u00edmico o la temperatura es cero, el n\u00famero de <a href=\"#\" onclick=\"referencia('bosones',event); return false;\">bosones<\/a> promedio en dicho estado es infinito. Esto es lo que se conoce como\u00a0condensaci\u00f3n de <a href=\"#\" onclick=\"referencia('bosones',event); return false;\">bosones<\/a>\u00a0en los estado fundamentales, de gran importancia mismamente en casos como el <a href=\"#\" onclick=\"referencia('big bang',event); return false;\">Big Bang<\/a>. A temperatura infinita, todos los estados posibles est\u00e1n ocupados por infinitos <a href=\"#\" onclick=\"referencia('bosones',event); return false;\">bosones<\/a>.<\/p>\n<p>Cabe destacar que tanto los <a href=\"#\" onclick=\"referencia('fermion',event); return false;\">fermiones<\/a> como los <a href=\"#\" onclick=\"referencia('bosones',event); return false;\">bosones<\/a> reproducen la misma partici\u00f3n en el l\u00edmite de alta energ\u00eda o baja temperatura, dando lugar a la que se conoce como la partici\u00f3n de Maxwell-Boltzmann:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/maxwell.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4782\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/maxwell.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 365px) 100vw, 365px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/maxwell.png 365w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/maxwell.png?w=150&amp;h=25 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/maxwell.png?w=300&amp;h=50 300w\" alt=\"Maxwell\" data-attachment-id=\"4782\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/maxwell\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/maxwell.png\" data-orig-size=\"365,61\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Maxwell\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/maxwell.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/maxwell.png?w=365\" \/><\/a><\/p>\n<p>Ese Maxwell, en efecto, es el mismo que el de las\u00a0<a title=\"El Campo Electromagn\u00e9tico: Cuadripotencial, Tensor de Faraday, Ecuaciones de Maxwell, Lagrangiana y Ecuaci\u00f3n de la Onda Electromagn\u00e9tica.\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.wordpress.com\/2011\/10\/22\/el-campo-electromagnetico-cuadripotencial-tensor-de-faraday-ecuaciones-de-maxwell-lagrangiana-y-ecuacion-de-la-onda-electromagnetica\/\">ecuaciones de Maxwell<\/a>\u00a0del electromagnetismo.<\/p>\n<p>Gas ideal encerrado en una caja:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En la\u00a0<a title=\"La ecuaci\u00f3n de Schr\u00f6dinger con interacci\u00f3n y la interacci\u00f3n constante: campos encerrados en cubos y efecto t\u00fanel.\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.wordpress.com\/2014\/01\/03\/la-ecuacion-de-schrodinger-con-interaccion-y-la-interaccion-constante-campos-encerrados-en-cubos-y-efecto-tunel\/\">entrada<\/a>\u00a0sobre part\u00edculas encerradas en cajas vimos que la energ\u00eda\u00a0<strong>E<\/strong>\u00a0para una longitud\u00a0<strong>L<\/strong>\u00a0y un n\u00famero de estados\u00a0<strong>\u03a9<\/strong>\u00a0era tal que:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-gas.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4784\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-gas.png?w=639\" alt=\"Energ\u00eda gas\" data-attachment-id=\"4784\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/energia-gas\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-gas.png\" data-orig-size=\"106,56\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Energ\u00eda gas\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-gas.png?w=106\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-gas.png?w=106\" \/><\/a><\/p>\n<p>De aqu\u00ed se despeja que el n\u00famero de estados de un sistema ideal no relativista se relaciona con la energ\u00eda mediante:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-gas.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4785\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-gas.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 162px) 100vw, 162px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-gas.png 162w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-gas.png?w=150&amp;h=108 150w\" alt=\"Estados gas\" data-attachment-id=\"4785\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/estados-gas\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-gas.png\" data-orig-size=\"162,117\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Estados gas\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-gas.png?w=162\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-gas.png?w=162\" \/><\/a><\/p>\n<p>Extendida al continuo mediante integrales, la funci\u00f3n de partici\u00f3n de un gas ideal ser\u00eda:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-ideal-1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4786\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-ideal-1.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 317px) 100vw, 317px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-ideal-1.png 317w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-ideal-1.png?w=150&amp;h=38 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-ideal-1.png?w=300&amp;h=77 300w\" alt=\"Partici\u00f3n ideal 1\" data-attachment-id=\"4786\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/particion-ideal-1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-ideal-1.png\" data-orig-size=\"317,81\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Partici\u00f3n ideal 1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-ideal-1.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-ideal-1.png?w=317\" \/><\/a><\/p>\n<p>La integral se puede apa\u00f1ar un poco mediante un cambio de variable:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4787\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-1.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 442px) 100vw, 442px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-1.png 442w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-1.png?w=150&amp;h=53 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-1.png?w=300&amp;h=106 300w\" alt=\"Integral 1\" data-attachment-id=\"4787\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/integral-1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-1.png\" data-orig-size=\"442,156\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Integral 1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-1.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-1.png?w=442\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y as\u00ed aparece la integral de una exponencial gaussiana, que podemos obtener por el m\u00e9todo habitual. Este pasa por elevar primero al cuadrado y escribir como el producto de dos integrales, para despu\u00e9s hacer un cambio a\u00a0<a title=\"Geometr\u00eda Anal\u00edtica en el Plano: Representaci\u00f3n de Puntos, Distancia, Coordenadas Polares, Transformaci\u00f3n de Coordenadas, Ecuaciones Param\u00e9tricas, Posici\u00f3n Relativa, \u00c1ngulos, Curvas C\u00f3nicas, Foco, Directriz, Excentricidad.\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.wordpress.com\/2009\/03\/15\/metodos-matematicos-iii-1-geometria-analitica-en-el-plano-representacion-de-puntos-distancia-coordenadas-polares-transformacion-de-coordenadas-ecuaciones-parametricas-posicion-relativa-angul\/\">coordenadas polares<\/a>\u00a0e integrar en el primer cuadrante de estas (\u00e1ngulo entre 0 y 90\u00ba):<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gaussiana.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4788\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gaussiana.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 465px) 100vw, 465px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gaussiana.png 465w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gaussiana.png?w=150&amp;h=95 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gaussiana.png?w=300&amp;h=191 300w\" alt=\"Gaussiana\" data-attachment-id=\"4788\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/gaussiana\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gaussiana.png\" data-orig-size=\"465,296\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Gaussiana\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gaussiana.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gaussiana.png?w=465\" \/><\/a><\/p>\n<p>Sabiendo esto, tenemos directamente sin m\u00e1s que tomar la ra\u00edz que:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-2.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4789\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-2.png?w=639\" alt=\"Integral 2\" data-attachment-id=\"4789\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/integral-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-2.png\" data-orig-size=\"151,78\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Integral 2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-2.png?w=151\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/integral-2.png?w=151\" \/><\/a><\/p>\n<p>Y finalmente la partici\u00f3n es:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4790\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 287px) 100vw, 287px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal.png 287w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal.png?w=150&amp;h=40 150w\" alt=\"Z ideal\" data-attachment-id=\"4790\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/z-ideal\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal.png\" data-orig-size=\"287,77\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Z ideal\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal.png?w=287\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal.png?w=287\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esta es la funci\u00f3n para una part\u00edcula movi\u00e9ndose en una caja de una dimensi\u00f3n. Si queremos obtenerla para\u00a0<strong>n<\/strong>\u00a0part\u00edculas movi\u00e9ndose en tres dimensiones simplemente tenemos que elevarla a\u00a0<strong>3n<\/strong>\u00a0porque los estados se multiplican:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal-2.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4791\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal-2.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 208px) 100vw, 208px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal-2.png 208w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal-2.png?w=150&amp;h=66 150w\" alt=\"Z ideal 2\" data-attachment-id=\"4791\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/z-ideal-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal-2.png\" data-orig-size=\"208,91\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Z ideal 2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal-2.png?w=208\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/z-ideal-2.png?w=208\" \/><\/a><\/p>\n<p>Obtengamos la energ\u00eda del gas ideal:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-ideal.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4792\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-ideal.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 365px) 100vw, 365px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-ideal.png 365w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-ideal.png?w=150&amp;h=92 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-ideal.png?w=300&amp;h=183 300w\" alt=\"Energ\u00eda ideal\" data-attachment-id=\"4792\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/energia-ideal\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-ideal.png\" data-orig-size=\"365,223\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Energ\u00eda ideal\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-ideal.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-ideal.png?w=365\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La energ\u00eda de un gas no relativista en el que las part\u00edculas simplemente se mueven es proporcional al n\u00famero de estas y a la temperatura. Por tanto, la energ\u00eda por part\u00edcula simplemente es proporcional a la temperatura:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-por-partc3adculas.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4793\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-por-partc3adculas.png?w=639\" alt=\"Energ\u00eda por part\u00edculas\" data-attachment-id=\"4793\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/energia-por-particulas\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-por-partc3adculas.png\" data-orig-size=\"90,51\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Energ\u00eda por part\u00edculas\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-por-partc3adculas.png?w=90\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-por-partc3adculas.png?w=90\" \/><\/a><\/p>\n<p>Sabiendo la f\u00f3rmula de la energ\u00eda cin\u00e9tica, esta expresi\u00f3n facilita la expresi\u00f3n de la velocidad de las part\u00edculas de un gas ideal en funci\u00f3n de su masa y su temperatura:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/velocidad-ideal.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4794\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/velocidad-ideal.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 194px) 100vw, 194px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/velocidad-ideal.png 194w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/velocidad-ideal.png?w=150&amp;h=60 150w\" alt=\"Velocidad ideal\" data-attachment-id=\"4794\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/velocidad-ideal\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/velocidad-ideal.png\" data-orig-size=\"194,77\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Velocidad ideal\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/velocidad-ideal.png?w=194\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/velocidad-ideal.png?w=194\" \/><\/a><\/p>\n<p>La energ\u00eda de Helmholtz y la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('entropia',event); return false;\">entrop\u00eda<\/a>, por su parte, son:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-ideal.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4795\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-ideal.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 473px) 100vw, 473px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-ideal.png 473w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-ideal.png?w=150&amp;h=39 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-ideal.png?w=300&amp;h=79 300w\" alt=\"Entrop\u00eda ideal\" data-attachment-id=\"4795\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/entropia-ideal\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-ideal.png\" data-orig-size=\"473,124\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Entrop\u00eda ideal\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-ideal.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/entropc3ada-ideal.png?w=473\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y ahora vayamos a lo fant\u00e1stico. Si tenemos en cuenta que la derivada de la energ\u00eda de Helmholtz respecto al volumen es opuesta a la presi\u00f3n, \u00a1obtenemos la f\u00f3rmula de los gases ideales!<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gas-ideal.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4796\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gas-ideal.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 159px) 100vw, 159px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gas-ideal.png 159w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gas-ideal.png?w=150&amp;h=84 150w\" alt=\"Gas ideal\" data-attachment-id=\"4796\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/gas-ideal-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gas-ideal.png\" data-orig-size=\"159,89\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Gas ideal\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gas-ideal.png?w=159\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/gas-ideal.png?w=159\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">El hecho de que no tenga la misma forma que en el instituto se debe a dos factores: que aqu\u00ed tratamos con el n\u00famero de part\u00edculas y no con el n\u00famero de moles, y que hemos hecho la constante termodin\u00e1mica igual a\u00a0<strong>1<\/strong>, con lo que no hay ning\u00fan t\u00e9rmino destinado a adaptar valores y unidades.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gas de <a href=\"#\" onclick=\"referencia('foton',event); return false;\">fotones<\/a> y la cat\u00e1strofe ultravioleta:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cojamos ahora la f\u00f3rmula que relacionaba el n\u00famero de estados con la energ\u00eda. La ra\u00edz de\u00a0<strong>2mE<\/strong>\u00a0es el momento cin\u00e9tico cl\u00e1sico\u00a0<strong>p<\/strong>, que en\u00a0<a title=\"Relatividad Especial: Constancia de la Velocidad de la Luz, Cuadriposici\u00f3n, M\u00e9trica de Minkowski, L\u00edneas de Universo, Par\u00e1metro Natural, Conos de Luz, Rotaciones Espacio-Temporales, Transformaciones de Lorentz, Cuadrivelocidad, Tiempo Propio, Factor Gamma, Suma de velocidades, Rapidez o Velocidad Hiperb\u00f3lica, Unidades Naturales, Cuadrimomento, Energ\u00eda Relativista.\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.wordpress.com\/2010\/07\/31\/relatividad-especial-constancia-de-la-velocidad-de-la-luz-cuadriposicion-metrica-de-minkowski-lineas-de-universo-parametro-natural-conos-de-luz-rotaciones-espacio-temporales-transformaciones-d\/\"><a href=\"#\" onclick=\"referencia('relatividad',event); return false;\">relatividad<\/a> especial<\/a>\u00a0<a title=\"Heur\u00edstica de la electrodin\u00e1mica cu\u00e1ntica y las part\u00edculas virtuales: obteniendo el potencial de Coulomb a partir del concepto de fot\u00f3n, la relatividad especial y la incertidumbre de Heisenberg.\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.wordpress.com\/2015\/04\/06\/heuristica-de-la-electrodinamica-cuantica-y-las-particulas-virtuales-obteniendo-el-potencial-de-coulomb-a-partir-del-concepto-de-foton-la-relatividad-especial-y-la-incertidumbre-de-heisenberg\/\">para un <a href=\"#\" onclick=\"referencia('foton',event); return false;\">fot\u00f3n<\/a> se corresponde con su energ\u00eda<\/a>. As\u00ed pues, en una dimensi\u00f3n podr\u00edamos decir que para un fot\u00f3n:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-1d.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4797\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-1d.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 157px) 100vw, 157px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-1d.png 157w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-1d.png?w=150&amp;h=51 150w\" alt=\"Estados 1D\" data-attachment-id=\"4797\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/estados-1d\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-1d.png\" data-orig-size=\"157,53\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Estados 1D\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-1d.png?w=157\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-1d.png?w=157\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fij\u00e9monos en la f\u00f3rmula. Nos dice que su n\u00famero de estados ser\u00e1 proporcional a la\u00a0longitud de la regi\u00f3n\u00a0<strong>L<\/strong>\u00a0donde se mueven los <a href=\"#\" onclick=\"referencia('foton',event); return false;\">fotones<\/a>, multiplicada por la energ\u00eda disponible por <a href=\"#\" onclick=\"referencia('foton',event); return false;\">fot\u00f3n<\/a> entre\u00a0<strong>\u03c0<\/strong>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En dos dimensiones tendr\u00edamos el \u00e1rea de la regi\u00f3n entre\u00a0<strong>\u03c0<\/strong>\u00a0al cuadrado, multiplicada por el \u00e1rea del primer cuadrante de la circunferencia de radio\u00a0<strong>\u03b5<\/strong>, haciendo una representaci\u00f3n de las posibles energ\u00edas de los <a href=\"#\" onclick=\"referencia('foton',event); return false;\">fotones<\/a> y de sus orientaciones (consideramos volumen solo en los ejes positivos):<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-2d.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4798\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-2d.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 205px) 100vw, 205px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-2d.png 205w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-2d.png?w=150&amp;h=42 150w\" alt=\"Estados 2D\" data-attachment-id=\"4798\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/estados-2d\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-2d.png\" data-orig-size=\"205,58\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Estados 2D\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-2d.png?w=205\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-2d.png?w=205\" \/><\/a>\u00bfPor qu\u00e9 resulta m\u00e1s laborioso que en el gas ideal, donde simplemente elevamos al n\u00famero de dimensiones? Pues b\u00e1sicamente porque ahora estamos dejando al <a href=\"#\" onclick=\"referencia('foton',event); return false;\">fot\u00f3n<\/a> moverse en cualquier direcci\u00f3n. Adem\u00e1s ser\u00e1n indistinguibles. Todo esto hace tener que considerar m\u00e1s cosas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En tres dimensiones, por \u00faltimo, tendr\u00edamos el volumen de la regi\u00f3n entre\u00a0<strong>\u03c0<\/strong>\u00a0al cubo, multiplicada por el volumen del primer octanto de la esfera de radio\u00a0<strong>\u03b5<\/strong>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-3d.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4799\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-3d.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 208px) 100vw, 208px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-3d.png 208w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-3d.png?w=150&amp;h=40 150w\" alt=\"Estados 3D\" data-attachment-id=\"4799\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/estados-3d\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-3d.png\" data-orig-size=\"208,55\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Estados 3D\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-3d.png?w=208\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/estados-3d.png?w=208\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00bfHemos acabado? Casi. Solo falta a\u00f1adir el matiz de que cada <a href=\"#\" onclick=\"referencia('foton',event); return false;\">fot\u00f3n<\/a> puede girar de dos formas diferentes\u00a0<a title=\"Los espines del electr\u00f3n y el fot\u00f3n: el experimento Stern-Gerlach y la polarizaci\u00f3n de la luz.\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.wordpress.com\/2015\/04\/26\/los-espines-del-electron-y-el-foton-el-experimento-stern-gerlach-y-la-polarizacion-de-la-luz\/\">debido a su <a href=\"#\" onclick=\"referencia('espin',event); return false;\">esp\u00edn<\/a><\/a>, con lo que el n\u00famero de estados se multiplica por dos y nos quedamos con:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-fotones.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4800\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-fotones.png?w=639\" alt=\"Partici\u00f3n fotones\" data-attachment-id=\"4800\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/particion-fotones\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-fotones.png\" data-orig-size=\"129,120\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Partici\u00f3n fotones\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-fotones.png?w=129\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/particic3b3n-fotones.png?w=129\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">En general obtener la partici\u00f3n es un espect\u00e1culo, siendo el \u00fanico ejemplo sencillo el del gas ideal. Para contrarrestar, podemos intentar calcular la energ\u00eda promedio del gas de <a href=\"#\" onclick=\"referencia('foton',event); return false;\">fotones<\/a> a una temperatura dada haciendo el c\u00e1lculo a lo bruto, esto es, multiplicando el integrando\u00a0<strong>\u03b5\u00a0<\/strong>multiplicado por el n\u00famero de <a href=\"#\" onclick=\"referencia('foton',event); return false;\">fotones<\/a> promedio en dicho estado y la densidad de estados por energ\u00eda\u00a0para obtener su promedio:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fotones1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-4812 size-full\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fotones1.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 334px) 100vw, 334px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fotones1.png 334w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fotones1.png?w=150&amp;h=34 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fotones1.png?w=300&amp;h=68 300w\" alt=\"\" data-attachment-id=\"4812\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/energia-fotones-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fotones1.png\" data-orig-size=\"334,76\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Energ\u00eda fotones\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fotones1.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/energc3ada-fotones1.png?w=334\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A finales del siglo XIX se sab\u00eda que la luz que proced\u00eda de las estrellas a una cierta temperatura ten\u00eda una distribuci\u00f3n en frecuencias\u00a0<strong>\u03c9<\/strong>\u00a0caracter\u00edstica. Max Planck se dio cuenta de que si para la luz frecuencia y energ\u00eda fuesen lo mismo, dichas frecuencias ven\u00edan dadas por esta ley de la mec\u00e1nica estad\u00edstica:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-planck1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-4813 size-full\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-planck1.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 216px) 100vw, 216px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-planck1.png 216w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-planck1.png?w=150&amp;h=75 150w\" alt=\"\" data-attachment-id=\"4813\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/ley-de-planck-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-planck1.png\" data-orig-size=\"216,108\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Ley de Planck\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-planck1.png?w=216\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-planck1.png?w=216\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esta expresi\u00f3n es la que se conoce como la\u00a0ley de Planck, y con ella quedaba resuelto el misterio de como asociar la composici\u00f3n en frecuencias de la luz de una estrella a su temperatura. Adem\u00e1s, llev\u00f3 a <a href=\"#\" onclick=\"referencia('einstein',event); return false;\">Einstein<\/a> a posturar que la luz eran <a href=\"#\" onclick=\"referencia('foton',event); return false;\">fotones<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ser\u00eda razonable que ahora os entrase la siguiente duda: \u00bfC\u00f3mo se pudo llegar al gas de <a href=\"#\" onclick=\"referencia('foton',event); return false;\">fotones<\/a> sin conocer lo que era un <a href=\"#\" onclick=\"referencia('foton',event); return false;\">fot\u00f3n<\/a> ni la <a href=\"#\" onclick=\"referencia('relatividad',event); return false;\">relatividad<\/a> especial? Muy f\u00e1cil, porque sacaron los datos experimentalmente sin usar mec\u00e1nica estad\u00edstica cu\u00e1ntica. Solo ten\u00edan que considerar que los rayos de luz pod\u00edan ocupar en gran cantidad un mismo estado (eran <a href=\"#\" onclick=\"referencia('bosones',event); return false;\">bosones<\/a>). Lo raro ser\u00eda lo contrario, que fuese <a href=\"#\" onclick=\"referencia('fermion',event); return false;\">fermiones<\/a>. Ah\u00ed s\u00ed que habr\u00edan tenido un problema.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Antes de que Planck plantease su ecuaci\u00f3n, otros cient\u00edficos como Rayleigh y Jeans se quedaron cerca obteniendo la ecuaci\u00f3n del integrando en su l\u00edmite para bajas frecuencias:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-rayleigh-jeans.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4804\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-rayleigh-jeans.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 252px) 100vw, 252px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-rayleigh-jeans.png 252w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-rayleigh-jeans.png?w=150&amp;h=39 150w\" alt=\"Ley de Rayleigh-Jeans\" data-attachment-id=\"4804\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/ley-de-rayleigh-jeans\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-rayleigh-jeans.png\" data-orig-size=\"252,65\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Ley de Rayleigh-Jeans\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-rayleigh-jeans.png?w=252\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-rayleigh-jeans.png?w=252\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">La\u00a0ley de Rayleigh-Jeans\u00a0ten\u00eda una pega muy grande, y era que suger\u00eda que cuanto mayor fuese la frecuencia m\u00e1s probable ser\u00eda encontrarla en el espectro luminoso de una estrella. Esto se conoci\u00f3 como la\u00a0cat\u00e1strofe ultravioleta, ya que implicaba que la energ\u00eda de los rayos de luz ser\u00eda siempre infinita, lo cual no era correcto. A finales del siglo XX se pensaba que explicar esto y alguna cosilla m\u00e1s marcar\u00eda el fin de la f\u00edsica te\u00f3rica\u2026 Desconoc\u00edan que la ley de Planck abrir\u00eda el camino a la mec\u00e1nica cu\u00e1ntica, la f\u00edsica nuclear y dem\u00e1s.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A parte de esta aproximaci\u00f3n, estaba tambi\u00e9n la\u00a0ley de Wien\u00a0para altas frecuencias, de la cual se deduc\u00eda correctamente que a partir de cierto momento la frecuencia predominante en un rayo de luz era solo proporcional a la\u00a0temperatura (salv\u00e1ndonos del ultravioleta):<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-wien.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4805\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-wien.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 333px) 100vw, 333px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-wien.png 333w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-wien.png?w=150&amp;h=76 150w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-wien.png?w=300&amp;h=151 300w\" alt=\"Ley de Wien\" data-attachment-id=\"4805\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/ley-de-wien\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-wien.png\" data-orig-size=\"333,168\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Ley de Wien\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-wien.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-wien.png?w=333\" \/><\/a><\/p>\n<p>Para obtener dicha frecuencia predominante derivamos la distribuci\u00f3n de frecuencias e igualamos la derivada a\u00a0<strong>0<\/strong>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Por \u00faltimo, cabe indicar que si se hace la integral de la energ\u00eda de un rayo de luz mediante m\u00e9todos matem\u00e1ticos apa\u00f1ados, se obtiene que esta es proporcional a la temperatura a la cuarta:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-stephan-boltzmann1.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-4814 size-full\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-stephan-boltzmann1.png?w=639\" alt=\"\" data-attachment-id=\"4814\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/ley-de-stephan-boltzmann-2\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-stephan-boltzmann1.png\" data-orig-size=\"82,26\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Ley de Stephan-Boltzmann\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-stephan-boltzmann1.png?w=82\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ley-de-stephan-boltzmann1.png?w=82\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Esta ley, conocida como la ley de Stefan-Boltzmann, permite conocer la temperatura de la estrella que emit\u00eda un rayo de luz sabiendo la energ\u00eda neta de este y viceversa.<\/p>\n<div id=\"attachment_4809\" class=\"wp-caption aligncenter\" data-shortcode=\"caption\">\n<p><a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ultravioleta.png\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-4809 size-full\" src=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ultravioleta.png?w=639\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" srcset=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ultravioleta.png 300w, https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ultravioleta.png?w=150&amp;h=118 150w\" alt=\"Ultravioleta\" aria-describedby=\"caption-attachment-4809\" data-attachment-id=\"4809\" data-permalink=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/ultravioleta\/\" data-orig-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ultravioleta.png\" data-orig-size=\"300,236\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"Ultravioleta\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ultravioleta.png?w=300\" data-large-file=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/wp-content\/uploads\/2015\/04\/ultravioleta.png?w=300\" \/><\/a><\/p>\n<p id=\"caption-attachment-4809\" class=\"wp-caption-text\" style=\"text-align: justify;\">Comparativa entre las predicciones de Planck,, Rayleigh-Jeans y Wien, siendo las \u00faltimas aproximaciones a bajas y altas frecuencias de la primera.<\/p>\n<p><span class=\"text-by\">Por<\/span>\u00a0<span class=\"author vcard\"><a class=\"url fn n\" title=\"Ver todas las entradas de Adri\u00e1n\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/author\/quemasdaquiensea\/\" rel=\"author\">Adri\u00e1n<\/a><\/span>\u00a0<span class=\"text-on\">en<\/span>\u00a0<a title=\"11:39 am\" href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/\" rel=\"bookmark\"><time class=\"entry-date\" datetime=\"2015-04-29T11:39:44+02:00\">abril 29, 2015<\/time><\/a>\u00a0<span class=\"sep sep-commentcount\">\u2022<\/span>\u00a0<span class=\"commentcount\">(\u00a0<a href=\"https:\/\/estudiarfisica.com\/2015\/04\/29\/la-mecanica-estadistica-fundamentos-entropia-de-boltzmann-sistemas-microcanonico-canonico-y-macrocanonico-fermiones-y-bosones-gases-ideales-y-la-catastrofe-ultravioleta\/#respond\">Deja un comentario<\/a>\u00a0)<\/span><\/p>\n<p><strong>FUENTE: Estudiar F\u00edsica<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/article>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class='bookmark'>\r\n\t\t<table align='left' border='0' cellpadding='0' width='100%'>\r\n\t\t<tr><td><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/delicious.com\/post?url=https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F&amp;title=' title='Delicious' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/delicious.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/digg.com\/submit?url=https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F&amp;title=' title='Digg' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/digg.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/www.google.com\/bookmarks\/mark?op=edit&amp;bkmk=https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F&amp;title=' title='Google' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/google.png'   alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/myweb2.search.yahoo.com\/myresults\/bookmarklet?u=https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F&amp;t=' title='Yahoo' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/yahoo.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/www.technorati.com\/faves?add=https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F' title='Technorati' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/technorati.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/meneame.net\/submit.php?url=https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F' title='Meneame' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/meneame.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/enchilame.com\/submit.php?url=https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/2025\/02\/23\/33650\/' target='_blank' rel='nofollow'><img title='Enchilame' src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/enchilame.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/www.blinklist.com\/index.php?Action=Blink\/addblink.php&amp;Description=&amp;Url=https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F&amp;title=' title='BlinkList' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/blinklist.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/reddit.com\/submit?url=https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F&amp;title=' title='Reddit' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/reddit.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/www.tecnologiadiaria.com\/2009\/07\/abrir-com-hotmail-correo.html' target='_blank' title='hotmail'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/linklove.png' alt='hotmail correo' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;' \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/bitacoras.com\/votar\/anotacion\/externo\/mini\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/2025\/02\/23\/33650\/' title='Bitacoras.com' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/bitacoras.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/www.wikio.es\/vote?url=https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F' title='Wikio' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/wikio.png'   alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'   \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/friendfeed.com\/?url=https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F&amp;title=' title='Friend Feed' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/friendfeed.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/www.facebook.com\/share.php?u=https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F&amp;t=' title='Facebook' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/facebook.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/twitter.com\/home?status=: https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F' title='Twitter' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/twitter.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span class='pushbutton'><a href='http:\/\/www.feedburner.com\/fb\/a\/emailFlare?itemTitle=&amp;uri=https%3A%2F%2Fwww.emiliosilveravazquez.com%2Fblog%2F2025%2F02%2F23%2F33650%2F' title='Enviar por Email' target='_blank' rel='nofollow'><img src='https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-content\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/images\/email.png'  alt='' class='book_img' border='none' style='margin:1px; padding: 0;'  \/><\/a><\/span><span style='font-weight:bold; padding-left: 5px;'><a href='http:\/\/wordpress.org\/extend\/plugins\/knxdt-bookmarks-wordpress-plugin\/' title='Plugin' rel='nofollow' target='_blank'>[?]<\/a><\/span><\/td><\/tr><\/table><br\/><br\/><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La mec\u00e1nica estad\u00edstica: fundamentos, entrop\u00eda de Boltzmann, sistemas micro-can\u00f3nico, can\u00f3nico y macrocan\u00f3nico, fermiones y bosones, gases ideales y la cat\u00e1strofe ultravioleta. Con demasiada frecuencia sucede que un sistema (no necesariamente f\u00edsico) depende de demasiadas variables que escapan a nuestro control. No solo de manejarlas sino de medirlas de forma continua. Sin embargo, en much\u00edsimos casos [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_s2mail":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33650"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33650"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33650\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emiliosilveravazquez.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}